Burnham Starmer'ı Kurtarabilir mi? İşçi Partisi'nden Andy Gambit

İşçi Partisi içindeki siyasi manzara son haftalarda önemli ölçüde değişti; Keir Starmer kendi saflarından eşi benzeri görülmemiş bir baskıyla karşı karşıya kaldı. Başbakan, seçim zorlukları ve kurumsal tartışmalarla damgasını vuran çalkantılı bir dönemden geçerken, potansiyel halefinin fısıltıları Westminster koridorlarında dolaşmaya başladı. İşçi Partisi içindeki birçok kaynağa göre, meslektaşları aktif olarak şaşırtıcı bir çözümü tartışıyorlar: Manchester belediye başkanı ve eski gölge kabine üyesi Andy Burnham'ın Avam Kamarası'na dönüşü. Taraftarlar, bu hareketin hem mevcut hükümet için istikrar sağlayabileceğini hem de önümüzdeki aylarda parti liderliği için açık bir yol sağlayabileceğini öne sürüyor.

İşçi Partisi içindeki pek çok kişinin partinin hükümetteki en zorlu haftası olarak tanımladığı dönemin ardından geldiği için bu tartışmaların zamanlaması küçümsenemez. Mandelson skandalı Downing Street'e uzun bir gölge düşürerek yargı, yönetişim ve başbakanın kendi yönetimini yönetme becerisi hakkında soruları gündeme getirdi. Manşetlerin ötesinde, arka planda kalanlar arasında Starmer'ın siyasi sermayesinin önemli ölçüde tükendiğine dair daha geniş bir görüş var. İşçi Partisi'nin üst düzey isimleri, görevdeki başbakana karşı doğrudan bir darbe düzenlemek yerine (ki bu hem bölücü hem de organizasyonel açıdan yıkıcı olacak bir hareket), parti birliğini korurken onurlu bir geçişe izin verecek bir veraset planı düşünüyor.

Guardian'a ve çok sayıda İşçi Partisi milletvekiliyle yapılan görüşmelere göre, parti içinden ortaya çıkan strateji hesaplı bir yaklaşımı içeriyor: Starmer'ı şimdilik yerinde tutun, ancak Burnham'ı doğal halefi olarak konumlandırma sürecini başlatın. Bu, birçok kişinin liderlikle ilgili herhangi bir zorluğun acil bir güç aktarımı gerektireceğini varsaydığı yılın başlarındaki kayda değer bir taktiksel değişimi temsil ediyor. Bunun yerine, İşçi Partisi istikrarına imkan tanıyacak, aynı zamanda otoriteyi ve kamuoyunun algısını yavaş yavaş yeni bir çehreye çevirecek daha uzun vadeli bir düzenleme teklif ediliyor. Buradaki ironi dikkate değer: Sadece aylar önce Starmer'ın parlamentoda kayda değer çoğunluk ve seçmenlerden gelen yetki sayesinde konumunu güvende tuttuğuna inanılıyordu.

2017'den bu yana Greater Manchester'ın seçilmiş belediye başkanı Andy Burnham, Westminster'a mevcut hükümet rakamlarında bulunmayan özel bir tür siyasi sermaye getiriyor. Son birkaç yılını İngiltere'nin kuzeybatısında müthiş bir güç üssü inşa ederek, bölgesel ekonomik kalkınmayı, halk sağlığı müdahalelerini denetleyerek ve merkezi hükümetle karmaşık müzakereleri yöneterek geçirdi. Pek çok çağdaş İşçi Partisi figüründen farklı olarak Burnham, kayda değer bir taban desteğine sahip ve hem kentsel hem de bölgesel seçmenlere hitap edebilen pragmatik bir politikacı olarak ün kazandı. Medyada yer alması ve kuzey çıkarlarını sesli olarak savunması sayesinde profili daha da yükseldi ve bu da onu merkezi hükümet dışındaki İşçi hareketi içinde en tanınmış figürlerden biri haline getirdi.

Burnham'ı Parlamento'ya geri getirme teklifi, basit bir personel değişikliğinden daha fazlasını temsil ediyor; bu onun, hatırı sayılır bir başarıyla yürüttüğü Büyük Manchester belediye başkanlığı görevinden vazgeçmesini gerektirecek. Bu geçişi savunan meslektaşları, Westminster'a dönüşün onu yalnızca partinin halefi olarak değil, aynı zamanda hükümet reformu ve gündem belirlemede aktif bir katılımcı olarak konumlandıracağı fikrine güveniyorlar. Bazıları onun belki de bölgesel veya ekonomik odaklı önemli bir kabine rolü üstlenebileceğini, böylece hem yarattığı ivmeyi koruyabileceğini hem de gelecekteki liderlik geçişine hazırlanabileceğini düşünüyor.

Bu düzenlemenin ardındaki siyasi hesap, İşçi Partisi hiyerarşisindeki derin yapısal kaygıları ortaya koyuyor. Strateji, Starmer'ın konumunu politika kazanımları veya mesajlaşma kampanyaları yoluyla güçlendirmeye çalışmak yerine, hasar sınırlaması ve veraset planlamasına odaklanmış görünüyor. Odaktaki bu değişim, parlamentodaki İşçi Partisi içindeki pek çok kişinin, mevcut başbakanın görev süresinin sınırlı olduğunu ve partinin enerjisinin, yönetimini yeniden canlandırmak yerine giderek geçişi yönetmeye yönlendirildiğini gösteriyor. Mayıs seçimleri, yerel ve potansiyel olarak diğer seçim yarışmalarının hükümetin görevdeki ilk yıllarında bir referandum işlevi görebileceği kritik bir sınav gibi görünüyor.

Guardian'ın röportaj yaptığı bazı İşçi Partili milletvekilleri, Starmer'ı yakın vadede aktif olarak görevden almaya çalışmadıklarını vurguladı. Bunun yerine stratejilerini ihtiyatlı planlama ve parti yönetimi olarak çerçeveliyorlar. Partinin, Burnham'ı şimdi Parlamento'ya geri getirerek, kritik bir dönemde istikrarı bozucu bir liderlik savaşından kaçınabileceğini öne sürüyorlar. Mantık, veraset planlamasına tutarlı, ileri görüşlü bir yaklaşım göstermenin aslında piyasaları istikrara kavuşturabileceği, parti üyelerine güven verebileceği ve kurumsal güveni gösterebileceği yönündedir. Tersine, kaotik bir iktidar mücadelesi muhtemelen daha fazla seçim hasarına yol açacak ve zaten zayıf olan tabanın moralini daha da bozacaktır.

Burnham'ın bu tekliflere karşı tutumu hala biraz belirsiz. Manchester belediye başkanı, Westminster'a dönüş önerisini açıkça reddetmese de, mevcut görevinden ayrılmaya istekli olduğuna dair açık bir işaret de vermedi. Bölgesel düzeyde güç oluşturmanın belirgin avantajları vardır: Bu onu Westminster'ın günlük dramalarından izole eder, somut başarıların kaydını tutmasına olanak tanır ve potansiyel olarak zehirli bir merkezi hükümetten bağımsızlığını korur. Parlamentoya geri dönmek, kendisinin gelecekte garanti edilmeyen bir liderlik fırsatına yatırım yaparken hükümetteki başarısızlıkların sorumluluğunu üstlenmesini gerektirecektir.

Bu veraset stratejisinin daha geniş sonuçları, bireysel hırsların veya parti yönetiminin ötesine uzanıyor. Bu durum, çağdaş İngiliz siyasetindeki temel bir sorunu yansıtıyor: Hem kamuoyu hem de parti içi yapılar mevcut liderliğe olan güveni kaybettiğinde tutarlı bir hükümeti sürdürmenin zorluğu. İşçi Partisi'nin geçtiğimiz aylardaki deneyimi, parlamento çoğunluğuna ve resmi kurumsal otoriteye hakim olmanın bile gerçek siyasi sermayenin ve halk desteğinin yerini alamayacağını gösteriyor. Veraset planlamasına yönelme, bu unsurların bir kez kaybedildikten sonra geri kazanılmalarının olağanüstü derecede zor olduğunun kabul edildiğini gösterir.

Bu stratejinin başarılı olup olmayacağı oldukça belirsiz. Burnham'ın Parlamento'ya geri getirilmesi, partinin moralinde geçici bir artış sağlayabilir ve bir dereceye kadar ileri görüşlü liderliğin sinyalini verebilir. Ancak bu aynı zamanda mevcut hükümetin başarısız olduğunun, Starmer'ın siyasi düşüşünü yavaşlatmak yerine hızlandırmasının kabulü olarak da algılanabilir. Bazı İşçi Partisi çevrelerinde dolaşan "Ya Andy ya da fiyasko" ifadesi, parti içindeki bazı kişilerin Burnham'ın geri dönüşünü hükümetin hayatta kalması için şart olarak gördüğünü gösteriyor. Ancak bu çerçeve aynı zamanda çaresizliği, hızla kötüleşen bir durumu kurtarmak için olağanüstü tedbirlerin gerekli olduğu hissini de ima ediyor.

İşçi Partisi bu çalkantılı sularda yol alırken, hesap sonuçta önümüzdeki haftalar ve aylardaki gelişmelere bağlı olacak. Partinin ve hükümetinin siyasi geleceği yalnızca iç manevralarla değil, kamuoyu algısı, seçim performansı ve ulusun karşı karşıya olduğu temel politika sorunlarının etkili bir şekilde ele alınıp alınamayacağıyla belirlenecek. Şimdilik, Andy Burnham'ın Westminster'a dönmeye ikna edilip edilemeyeceği ve oradaki varlığının mevcut hükümetin aradığı geçici istikrarı gerçekten sağlayıp sağlayamayacağı üzerinde yoğunlaşılıyor.