Çin'den Xi, Tayvan Gerilimi Ortasında İstikrar Çağrısında Bulundu

Pekin - Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, anakara ile özyönetimli ada arasında artan gerilimin ortasında istikrar mesajı vermek üzere, yüksek riskli bir diplomatik hamleyle Tayvan'ın Milliyetçi Parti lideri Cheng Li-wun ile bir araya geldi. Cuma günü Çin'in başkentinde gerçekleştirilen toplantı, Xi'nin boğazlar arası ilişkilere ilişkin vizyonuyla hem Tayvan'ı hem de ABD Başkanı Donald Trump'ı etkilemeye çalışması nedeniyle kritik bir dönemece denk geliyor.

Kapalı kapılar ardında yapılan görüşmelerde Xi, statükoyu korumanın ve bölgedeki kırılgan barışı bozabilecek tek taraflı eylemlerden kaçınmanın önemini vurguladı. Çin'in, Tayvan'ı anakaranın ayrılmaz bir parçası olarak gören 'Tek Çin' ilkesine bağlılığını vurguladı ve iki taraf arasında daha yakın bağların geliştirilmesi için ekonomik ve kültürel alışverişlerin artırılması çağrısında bulundu.

Tayvan'ın siyasi ortamında daha Çin dostu grubu temsil eden Cheng, Xi'nin adadaki kamuoyunu etkileme ve potansiyel olarak 2020'de yapılacak başkanlık seçimlerini etkileme girişimi olarak görülen mesajını dikkatle dinledi. Kuomintang olarak da bilinen Milliyetçi Parti geleneksel olarak anakarayla daha yakın bağları savundu. İktidardaki Demokratik İlerici Parti'nin bağımsızlık yanlısı duruşuna.

Trump ticaret, teknoloji ve Tayvan gibi konularda Pekin'e karşı daha çatışmacı bir yaklaşım benimsediğinden, toplantı ABD-Çin ilişkileri açısından da önemli sonuçlar doğurdu. Xi'nin Milliyetçi Parti liderine ulaşması, ABD Başkanını etkileme ve onu, Pekin'in temel ulusal çıkar olarak gördüğü Tayvan'a yönelik daha şahin politikasından uzaklaştırma girişimi olarak görülebilir.

Analistler, Xi'nin istikrar mesajının ve ekonomik ve kültürel bağlara yaptığı vurgunun Tayvan seçmenleri arasında, özellikle de anakaraya karşı daha çatışmacı bir yaklaşımın olası ekonomik ve siyasi sonuçlarına karşı temkinli davranan seçmenlerde yankı uyandırabileceğini söylüyor. Ancak Tayvan'daki bağımsızlık yanlısı kesimin etkilenmesi pek mümkün görünmüyor ve 2020 başkanlık seçimleri hala yakın ve çekişmeli bir yarış olabilir.

Çin ve Tayvan karmaşık ve genellikle hassas ilişkilerde ilerlemeye devam ederken, Xi'nin Milliyetçi Parti lideriyle görüşmesi, boğazlar arası dinamiğin yüksek risklerini ve bunun küresel jeopolitik üzerindeki potansiyel etkisini hatırlatıyor.