İsrail Hava Saldırıları Güney Lübnan'da 10 Öldü

Bir dizi İsrail hava saldırısı, güney Lübnan'daki birçok kasabada en az 10 kişinin hayatına mal oldu; bu durum, bölgesel gerilimlerde önemli bir artışa işaret ediyor. Hem insansız hava araçları hem de askeri uçaklar tarafından gerçekleştirilen saldırılar, teorik olarak 17 Nisan'dan bu yana yürürlükte olan hassas ateşkesin ciddi bir ihlalini temsil ediyor. Saldırılar, Orta Doğu bölgesinin istikrarına ilişkin endişeleri yeniden alevlendirdi ve iki komşu ülke arasındaki düşmanlıkları azaltmayı amaçlayan diplomatik çabaların dayanıklılığı hakkında soru işaretlerini artırdı.

Askeri operasyonlar güney Lübnan'da nüfuslu birçok bölgeyi hedef aldı; kaynaklar, etkilenen yerler arasında yerleşim bölgelerinin de olduğunu belirtiyor. Bombalama kampanyasının hassasiyeti ve kapsamı, birden fazla hedefin hızla art arda vurulduğu koordineli bir askeri planlamayı akla getiriyor. Tanıklar ve yerel yetkililer, etkilenen kasabalarda binaların hasar gördüğü ve sivil altyapının tehlikeye girdiği yıkım sahneleri bildirdi. Kurtarma operasyonları devam ettikçe ve etkilenen topluluklardan daha fazla bilgi geldikçe ölü sayısı artıyor.

Bu son şiddet dalgası bölgesel diplomasi açısından özellikle hassas bir döneme denk geliyor. Sözde 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkesin amacı, müzakereler ve insani yardım çabaları için bir nefes alma alanı sağlamaktı. Ancak her iki taraf da birbirini ihlallerle suçladı ve büyük ölçekli hava saldırılarının yeniden başlaması, birkaç haftadır en azından nominal olarak geçerli olan anlayışta bir bozulmanın sinyalini veriyor gibi görünüyor. Uluslararası gözlemciler durumun hızla kötüleşmesi karşısında alarma geçti.

İsrail'in askeri harekâtına yanıt olarak Hizbullah, direniş operasyonlarını sürdürme konusundaki kararlılığını yeniden teyit eden meydan okuyan bir açıklama yayınladı. Pek çok Batılı ülke tarafından terörist grup olarak tanımlanan militan örgüt, son saldırıları kendi askeri müdahalesini artırmanın gerekçesi olarak gördüğünü açıkça ortaya koydu. Hizbullah yetkilileri hava saldırılarından korkmayacaklarını ve silahlı kanatlarının tamamen operasyonel ve İsrail güçleriyle çatışmaya hazır olduğunu belirtti. Bu taahhüt, diplomatik kanalların acilen yeniden açılmaması durumunda mevcut durumun daha yoğun bir çatışmaya dönüşebileceğini gösteriyor.

İsrail-Lübnan ilişkilerinin daha geniş bağlamı, onlarca yıldır devam eden bölgesel anlaşmazlıkları, sınır ötesi olayları ve stratejik bölgeler üzerindeki rakip iddiaları içeriyor. Güney Lübnan, uzun süredir İsrail-Hizbullah gerginliklerinin parlama noktası haline geldi; Şeba Çiftlikleri bölgesi ve sınır belirleme anlaşmazlıkları hâlâ tartışmalı konular. Bölgedeki Hizbullah savaşçılarının ve altyapısının varlığı, meşru savunma kaygılarını gerekçe göstererek bölgeyi İsrail güvenlik operasyonlarının öncelikli hedefi haline getirdi. Ancak sivil kayıpları ve yıkımın boyutu, insan hakları örgütleri ve uluslararası insani yardım kuruluşlarından defalarca eleştiri alıyor.

Mevcut gerilimin artması bölgesel istikrar ve uluslararası diplomatik çabalar açısından kritik bir anı temsil ediyor. Aralarında ABD ve birçok Avrupa ülkesinin de bulunduğu pek çok ülke, tüm taraflara ateşkes anlaşmasına saygı duymaları ve gerilimi daha da artırmaktan kaçınmaları çağrısında bulundu. Ateşkes mekanizması, her ne kadar kırılgan olsa da, pek çok kişi tarafından, temeldeki şikayetleri giderebilecek daha kapsamlı barış müzakerelerine doğru atılan ilk adım olarak görüldü. Büyük ölçekli askeri operasyonların yeniden başlaması, yeni ortaya çıkan bu diplomatik girişimleri baltalama tehlikesi yaratıyor ve her iki tarafın da hızla kontrolünün dışına çıkabilecek bir misilleme döngüsünü tetikleme riskini taşıyor.

Lübnanlı hükümet yetkilileri saldırıları kınadı ve şiddetin daha da artmasını önlemek için acil uluslararası müdahale çağrısında bulundu. Lübnan ordusu ve sivil yetkililer, İsrail'le doğrudan askeri çatışmanın ülkeleri için muhtemelen çok daha büyük bir yıkıma yol açacağının farkında olmalarına rağmen, kayıplar ve yıkımlar nedeniyle kamuoyunun öfkesine yanıt verme konusunda muazzam bir baskıyla karşı karşıya. Bu zor konum, Lübnan ile bölgenin en gelişmiş savunma sistemleri ve hava kuvvetlerine sahip İsrail arasındaki askeri yeteneklerdeki asimetriyi vurguluyor.

İstihbarat analistleri, İsrail askeri operasyonlarının belirli Hizbullah komuta merkezlerini veya silah depolama tesislerini hedef alıyor olabileceğini öne sürüyor, ancak bu tür operasyonel ayrıntılar genellikle hemen açıklanmıyor. İsrailli yetkililer, tarihsel olarak bu tür operasyonları, bölgede İran destekli milislerin oluşturduğu tehditlere karşı gerekli savunma önlemleri olarak meşrulaştırdı. Bununla birlikte, hava bombardımanının ayrım gözetmeyen doğası, bu tür kampanyaların yükünü çoğunlukla sivillerin taşıdığı anlamına geliyor ve bölgesel istikrarsızlığı sürdüren şikayet ve karşı misilleme döngüleri yaratıyor. Bu olayda bildirilen on ölüm, olaya dahil olan tüm taraflar üzerindeki diplomatik baskıyı muhtemelen yoğunlaştıracak önemli bir insan kaybını temsil ediyor.

Uluslararası toplum, İsrail-Lübnan gerginliklerinin diğer devlet ve devlet dışı aktörlerin dahil olduğu daha geniş bölgesel çatışmayı tetikleme potansiyeline sahip olduğunun bilincinde olarak bu durumu büyük bir endişeyle izliyor. Bu istikrarsız bölgedeki daha önceki gerilimler Ortadoğu'daki ülkelerin ilgisini çekti ve büyük dünya güçlerinin dikkatini çekti. Olayların mevcut gidişatı, hızlı bir diplomatik müdahale ve tüm tarafların ateşkes şartlarına yönelik yeni bir taahhütte bulunmaması halinde, durumun hızla daha ciddi bir askeri çatışmaya dönüşebileceğini ve bölgesel barış ve uluslararası güvenlik açısından öngörülemeyen sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.

İleriye dönük olarak, uluslararası arabulucular için kritik zorluk, hem İsrail hem de Hizbullah liderliğini, tırmanmanın devam etmesinin her iki tarafın da uzun vadeli çıkarlarına hizmet etmediğine ikna etmek olacaktır. Daha kalıcı bir barış çerçevesi oluşturmayı amaçlayan müzakerelerin yalnızca acil askeri kaygıları değil aynı zamanda altta yatan bölgesel anlaşmazlıkları, mülteci sorunlarını ve süregelen gerilimleri körükleyen ekonomik mağduriyetleri de ele alması gerekecektir. Bu temel meselelere değinilmediği sürece, herhangi bir ateşkes anlaşması, şu anda olduğu gibi, askeri olaylar meydana geldiğinde çökmeye karşı savunmasız kalacaktır. Güney Lübnan'daki ölümler, çözülmemiş çatışmaların insani maliyetinin ve kapsamlı diplomatik çözümlere duyulan acil ihtiyacın trajik bir hatırlatıcısı olarak hizmet ediyor.